مدیران آموزشی Educational Administrators


+ چولگی در اندیشه پژوهانه

 

تعریف پژوهش

 پژوهش یا تحقیق یک روند فعالانه، هوشیارانه و سامانمند برای کشف، تعبیر و بازنگری پدیده ها، رخدادها، رفتارها و فرضیه ها است. پژوهش همچنین برای استفاده از پدیده‌های موجود برای دست یافتن به راهکارهای عملی و فناوری ها به‌کار می‌رود. به طور معمول پژوهشگر نتایج پژوهش خود را در مجله های علمی ارائه می‌دهد. پژوهش در دو بعد «یافت پرسش پژوهش» و دیگر «پاسخ دادن به آن» می‌باشد.

انواع پژوهش

پژوهش پایه ( بنیادی ) و پژوهش کاربردی:

پژوهش پایه‌ای می‌تواند زمینهٔ « پژوهش کاربردی » را فراهم آورد، اما در وهلهٔ اول متوجه کاربرد آن در زندگی انسان ها نیست. در حالی که پژوهش های کاربردی دارای جنبهٔ عملی و مستقیما متوجه حل مشکلات جامعه و بشریت می‌باشند. در ضرورت انجام این دو دسته از مطالعات شکی نیست. به عنوان مثال تصمیم گیرندگان سیاسی هر کشور به جهت کسب توانایی در ادارهٔ عملی جامعه، نیازمند پژوهش های کاربردی می‌باشند و این دسته از پژوهش ها خود متکی بر پژوهش های پایه‌ای هستند.

تعریف تئوری

یک نظریه مجموعه‌ای از سازه‌ها ( مفاهیم ) تعاریف و گزاره‌های به هم مرتبط است که از طریق مشخص ساختن روابط بین متغیرها، با هدف تبیین و پیش بینی پدیده‌ها دید نظام یافته‌ای از پدیده‌ها ارائه می‌کند ( کرلینگیر، 1377).

خصوصیات تئوری

1- تئوری باید توانایی تعیین حقایق مورد مشاهده مربوط به یک مسئله را داشته باشد؛ باید توصیف و تعیین کند چرا یک پدیده تحت یک شرایط خاص اتفاق می افتد . تئوری که پیچیده گی کمتری داشته باشد از تئوری که دارای پیچیدگی های بیشتری است ارزنده تر می‌باشد. 2- یک تئوری باید با حقایق مورد مشاهده شده و با بدنه دانش مغایرت نداشته باشد 3- تئوری باید ابزارهای لازم را برای آزمون خود داشته باشد به این معنی که در صورت تأیید باید بتوان فرضیه‌هایی قیاسی دیگری از آن استنتاج کرد و پیامدهای آن را پیش بینی کرد (ARY and etal ,1996).

 تئوری نقد

از مهم ترین تئوری ها تئوری نقد است که در آن به بررسی درستی و نکات مثبت و منفی دیگر تئوری ها می‌پردازند.

 

تمام مطالب بالا، می توانند مقدمه و پیش فرضی  برای شروع بحثی جالب باشند. با مرور آنها و در نظر گرفتن مصادیق شان در جامعه علمی خود مان چه چیزهایی از ذهن تان گذر کرد؟ تابحال شده وضع فعلی سیستم پژوهشی دانشگاه ها، مراکز تحقیقاتی کشور و روند نظریه پردازی محققین و مسائل متعاقب آن وارد حوزه چالشی اندیشه شما شود؟

غالبا این طور بوده که مسئولین و و دولت مردان ما جلوی هر دوربین و رسانه ای که حاضر می شوند جملات زیبا و شکلیی برلبانشان ترنم می شود که به جای نوازش گوش شنوندگان احساس دلخراش بودن آنها جلوه بیشتری دارد که در بعضی موارد هم  مشمعض شده گی را احساس می کنیم. جملاتی از قبیل: امروز بهتر از هر زمانی  چرخ های پیشرفت کشور به پیش می تازد، جوانان ما قله های ابتکار را یکی پس از دیگری در می نوردند و ....

مانده ایم که این پیشرفت کجاست که  هر چه  دست وپا می زنیم آن را نمی بینیم؟!! مگر ما در بطن این مسائل نیستیم، که شاهد آنها نمی توانیم باشیم؟!! شاید هم آقایان از کشوری دیگر و یا کلا دنیایی دیگری نطق نیکو می کنند!! و یا .... 

مساله ای که همواره خود را با آن درگیر دیده ام این بوده که: چرا محققین، پژوهشگران و جامعه دانشگاهی ایران هرگز نتوانند یا بهتر بگویم نتوانسته اند روند نظریه پردازی را در دست بگیرند؟ چرا این همه تحقیق و پژوهش در جای جای کشور دنبال می شود اما جواب گوی مشکلات نبوده و نه نظریه ای تولید شده و نه از مسائل کاربردی کاسته شده؟ کلا چطور می شود که فرضیات ما نظریه نشده که هیچ یگ گام عقب تر می رود وحالتی پیش فرضانه به خود می گیرد و هر روزه مشکلات عدیده ما عدیده تر می شود؟ چرا در رشته های مختلف علمی- حداقل علوم نرم و اجتماعی (حوزه خودمان) نظریه پردازی متوقف شده و اکثر اساتید و محققین نقد نظریه می کنند؟ دیگر از پژوهش های کیفی، و فزهنگ مدار خبری نیست؟ چرا پژوهش های بنیادی در دانشگاه های مادر و دوره دکتری جای خود را به پژوهش های کاربردی داده است؟ چرا عده ای کتاب های پایان نظریه پردازی می نویسند؟

چرا وضعیت باید گونه ای باشد که محققان ما یافته هایی را که خود بدست آورده اند نسبت به آن اطمینانی نداشته و از مجموعه مطالعاتشان جرات استخراج نظریه ای قوی را نداشته باشند؟ چرا اساتید باید به وجوه مادی پژوهش ها دلبسته شوند تا حقوق معنوی آن؟ چرا پژوهش ها برچسب مقاله می خورند و امید استادی در فلان دانشگاه کشور می شود شمارش تعداد مقالاتش در مجلات به ظاهر علمی ؟ چرا مشکل روش شناسی یافته های علمی باید در پژوهش های ما جا خشک کند؟ چرا... 

و صدها  و بلکه هزاران چرای دیگر که سر دارزی داشته، و انتهایی برای آن قابل تصور نیست. 

نویسنده : مدیر ; ساعت ۱٢:۱٥ ‎ب.ظ ; پنجشنبه ٢۱ امرداد ۱۳۸٩
تگ ها: روش تحقیق
comment نظرات () لینک